درود مهمان گرامی! ثبت نام

اولين دوره مسابقات کشوري سازه هاي ماکاروني کاپ آذربايجان

کاپ آذربايجان

ثبت نام کارگاه ثبت نام مسايقات پوستر

>بستن اين پنجره<

این یک اطلاعیه همگانی است!


امتیاز موضوع:
  • 1 رأی - میانگین امتیازات: 5
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
مقدمه ای بر پی سازی
#1
برگرفته از کتاب عناصر و جزئیات استاد حسین زمرشیدی، جلد اول.


بخش اول:

مقدمه: ( پی سازی های قابل دسترس )

تعاریف متعددی درباره پی بیان شده ولی بطور خلاصه ، پی عبارت است از « سطح اتکایی که بارهای وارده از ساختمان ، و وزن خود ساختمان را تحمل کرده ، سبب انتقال این بار بر زمین می شود. « به عبارت دیگر » هر مجموعه قسمت هایی از سازه و خاک در تماس با پی که انتقال بار ، بین سازه و زمین از طریق آن انجام می شود ، پی می گویند. به عبارت دیگر « پی المان واسطه ای است که در اندر خاک و سازه کار می کند و بار های وارده به خودش را به سلامت به خاک انتقال می دهد.»

به طور کلی ، همه سازه ها چه ساختمان های سنتی مانند بناهای خشتی ، آجری ، سنگی و چوبی و چه سازه های فلزی و بتونی در ساختار غیر سنتی دارای پی هستند که با مطالعات و محاسبات دقیق ، به شکل های مختلف ساخته می شوند ( این پی ها عموماً قابل دسترس می باشند ).

علاوه بر این، سازه های دیگری چون سیلوها ، پل ها ، سازه های دریایی ، سد ها و بطور کلی تمامی بنا ها دارای پی می باشند. در واقع پی سبب نگهداری قامت ساختمان ، سازه ، اساس و شالوده ساختمان است. از این رو برای ساختن پی ، باید از مصالح مرغوب و با شیوه های اجرایی اصولی استفاده شود. در مجموع پی ساختمان اساس و شالوده ساختمان است. ضمناً از مسائل قبل از پی سازی « شناسایی و مکانیک خاک » می باشد که بایستی به دقت مطالعات ژئوتکنیکی قبل از تحلیل و طراحی پی انجام گیرد و در صورت نیاز « تثبیت خاک » زیر پی تا عمق لازم از جهت نوع خاک مرغوب با دانه بندی اصولی و برابر با مقررات انجام شود تا پی و ساختمان سازی بر روی زمین زیر پی سبب پایداری طولانی و همیشگی ساختمان گردد.

شناسایی زمین و مکانیک خاک :
به طور خلاصه برای شروع هرگونه ساختمان سازی ، قبلاً زمین زیر پی باید مورد مطالعه و عملیات خاکی قرار گیرد ، تا با اطمینان کامل پی سازی بر سطح آن انجام شود. ( امروزه بر خاک زیر « شالوده » پی می گویند. ولی پی از اول در اذهان نقش بسته ، لذا پی همان « شالوده » است).

دانه بندی خاک
معمولاً زمینی از لحاظ ساخت پی بر روی آن مرغوب خواهد بود که دارای دانه بندی پیوسته از خاک مخلوط و اصطلاحاً با تراکم نسبی خوب را دارا باشد. همچنین حاوی ریز دانه از ماسه با قطر مشخص تا سیلت ( دانه های « لای » ) نیز به اندازه کافی باشد. این نوع دانه بندی ، از خاک رس که سبب پیوند و ترکیب دانه های درشت دانه و ریز دانه با یکدیگر می شوند نیز، برخوردار بوده و با متراکم بودن دانه بندی مذکور، زمین مرغوبی برای احداث پی سازی شکل خواهد گرفت.

آزمایش دانه بندی :
1- برای آزمایش نوع دانه بندی بین 1، 3 یا 5 کیلوگرم خاک از محل ، توسط گمانه زنی زمین ( که می تواند از لایه های متعدد زمین باشد ) نمونه خاک بدست آمده ، به آزمایشگاه برده شده و 24 تا 48 ساعت در هوای 22 درجه نگهداری می شود.
2- دانه های خاک با کوبه چوبی تخته ای مالش داده شده تا دانه ها از یکدیگر باز شوند ، سپس به شکل دایره پهن شده و چهار قسمت مساوی تقسیم می شود ؛ دو قسمت متقابل نگه داری شده و دو قسمت دیگر رها می شود.

توجه : از دو قسمت انتخابی یک قسمت از خاک آزمایش شده و اگر لازم باشد از یک قسمت دیگر نیز آزمایش به عمل خواهد آمد.

3- برای عمل آزمایش دانه بندی ، از الک ها ( که می توانند در تعداد متعدد از هر آیین نامه ای باشد ، روی یکدیگر مستقر شده اند ) استفاده می شود.

معمولاًٌ برای اطمینان ، مبادرت به شناسایی زمین ، از طریق گمانه زنی میشود. در ساختمان های معمولی ، این عمل با حفر چاهک 3 متری در قسمت های دورتر از محل پی صورت گرفته و لایه های خاک ، مورد آزمایش قرار می گیرد. در ساختمان های گسترده و مرتفع با زیر بنای زیاد ، عمل شناسایی زمین با گمانه زنی بوسیله دستگاه و مته های بالا آورنده خاک به خصوص از نوع حلزونی « اوکر» در مواردی تا 15 متر و در چندین نقطه از زمین قبل از پی سازی در محل پی انجام شده ، لایه های خاک بیرون کشیده می شود و در هر لایه ، آزمایشهای لازم را می توان به این شرح انجام داد.

دانه های روی غربال :
1- معمولاً الک با چشمه های درشت ( با مشخصات بر حسب میلیمتر یا اینچ در بالا و ریزترین نوع الک اصطلاحاً پاسینگ 200 گفته می شود ) یعنی 200 عدد سوراخ در یک اینچ دارد. الک ها در کلاف بازوی دستگاه قرار می گیرد که با روشن کردن دستگاه ، بازوها به حرکت و جنبش در می آید.

2- یک چهارم از مقدار اولیه خاک انتخابی ، روی الک درشت ریخته می شود ؛ با حرکت غربال دانه ها به ترتیب از سوراخ الک ها گذشته و روی هر غربال مقداری از دانه ها باقی می ماند که این دانه ها وزن می شوند. در نتیجه ویژگی دانه ها هم از نظر وزن و هم از نظر قطر و بعد و درصد دانه های عبور کرده و مانده از غربال در جدول منحنی که اصطلاحاً « کِرو » ( Curve ) گفته می شود ، قابل ترسیم می باشد.

توجه مهم : جداول و فرم های مختلفی از« کِرو » وجود دارد ؛ پس از توزین دانه ها می توان « نشانه عبور دانه ها » را در منحنی رسم کرد و یا منحنی آن را ، خود به دست آورد.

توجه 1 : اگر برای سطح زیر پی های معمولی و ساختمان های کوتاه ، اصلاح کردن خاک مشکل بوده و در توان نباشد، با گسترده سازی پی به شکل پی صفحه ای ( رادیه جنرال ) این عیب نیز بر طرف خواهد شد.

توجه 2 : علاوه بر آزمایش دانه بندی ، آزمایش های دیگری مانند هیدرومتری ، حد روانی ، پلاستیکی وانقباضی و همچنین « سی - بی – آر » و آزمایش های دیگری از مکانیک خاک وجود دارد که برای راهسازی مورد استفاده می باشد.

حفاظت و نگهداری پی و رعایت ارتفاع یخ زدگی:
پی ، اساس و شالوده ساختمان است و شالوده ساختمان باید اصولی و با دقت ساخته شود. ضمناً نگه داری آن نیز در مراحل بعد از اجرا از اصول کار می باشد و باید توجه شود نفوذ خاک های سولفاته از آب ، هرز آب های اسیدی ، بازی و قلیای به پی اثر نداشته باشد. همچنین پی باید در عمقی از زمین ساخته شود که در اثر نفوذ رطوبت و آب برف و باران دچار یخ زدگی نشود. معمولاً در تهران که هوا در زمستان ها معتدل است ، باز هم ارتفاعی از سطح روی پی تا زمین طبیعی به عنوان ارتفاع یخ زدگی به اندازه 50 تا 60 سانتی متر رعایت می شود ( یعنی ارتفاع پی از منفی 50 تا 60 سانتی متر از زمین طبیعی شروع خواهد شد ). ارتفاع یخ زدگی برای نقاط سردسیری ایران مانند قسمتی از شمال شرق خراسان ، کردستان و آذربایجان از 85 تا 90 تا 120 سانتی متر و نزدیک به مناطق کوهستان از حد ذکر شده بیشتر خواهد شد.

قابل ذکر است که ارتفاع یخ زدگی پی ، در کشورهای اروپایی از ترکیه تا کشورهای نزدیک قطب شمال زیاد می شود ، به طوری که در قطب حدود 4 متر خواهد رسید.

[تصویر:  ?di=1513402144638]

پاسخ
 سپاس شده توسط ساجده نوروزی ، مرضیه شریعتی ، فاطمه اسمعیلی سوره
#2
بخش دوم:


انوع پی

عموماً پی سازی را می توان به دو دسته تقسیم کرد :
الف ) پی های سنتی که به ترتیب به شرح خلاصه آن ها می پردازیم.

1- پی سازی شفته ای :
این پی سازی بیشتر برای بناهای چینه ای ، خشتی و در مواردی برای ساختمان های آجری و مواردی دیگری از اجراهای سنتی مورد استفاده می باشد. در این پی سازی ، ابعاد پی در شرایط تجربی محاسبه و پی کنی با رعایت ارتفاع یخ زدگی حفر می شود.

توجه 1 : اگر خاک برداشت شده از پی ، نباتی یا هموسی و غیر مطلوب باشد ، باید حدود 30 درصد آن را نگه داشته و بقیه را از محل دور ساخت.

2- مصالح درشت دانه و ریز دانه :
شن و ماسه به اندازه 45 تا 55 درصد با خاک رس چرب مخلوط می شود ، سپس آخوره آب گرفته شده ، مخلوط ورز داده شده تا به حالت خمیر تقریباً سفتی در آمده و به درون پی ریخته شود. ارتفاع شفته ریزی به شکل مرحله ای در 2 یا 3 مرحله ریخته می شود ، تا لایه های زیرین حدوداً خشک گردد ؛ این عملیات تا سطح زمین ادامه می یابد.

توجه 2 : در بسیاری از موارد ، درون شفته از پاره سنگ های موجود و آجر های جوش شده از کوره آجر پزی ریخته می شود تا پی سازی را بسیار مقاوم و باربر کند.

توجه 3 : معمولاً در پی سازی سنتی ، روی کرسی چینی ازاره چینی وجود دارد. در سطح فوقانی پی شفته ای ، سنگ های عمقی و ریشه ای به طور عمودی در شفته گذارده می شود تا یک دوم آن در ارتفاعی از شفته ریزی قرار می گیرد و نشست کند. سپس ادامه شفته ریزی تا سطح پی انجام می شود. یک دوم ارتفاع سنگ ریشه ای در خارج از پی ، سبب اتصال کرسی یا ازاره با پی خواهد شد. ( این کار در حرکات زمین لرزه و زلزله ، باعث عدم سر خوردن دیوار از سطح پی سازی می شود. )

توجه مهم : در پی سازی شفته ای ، استفاده از خاک رس به مقدار فراوان و آهک با مقدار نا متناسب ( که از دیر باز برای پی سازی مورد استفاده بوده است ) ، کاملاً غلط می باشد. در پی سازی اصولی ، شفته حتماً باید مطابق مبانی بحث شده مورد توجه در اجرا باشد.


[تصویر:  ?di=013403577354]

پی سازی آجری :

پی سازی با آجر از سطح زمین « مرغوب » ( زمین کاملاً سفت و دانه بندی متراکم ) با ابعاد متناسب ، بنا نسبت به بارهای وارده بر سطح روی پی و زیر پی مشخص می شود. این پی سازی با پیوند قطعات آجر و ملات مرغوب به صورت مرحله ای و گاهی با گستردگی پی آجری و پس نشین به شکل لاریز ( یعنی پله ، پله سازی رج ها ) اجرا می شود. از کف پی به سطح روی پی که در چندین مرحله است ، به کرسی چینی رسیده ، پس از کرسی چینی به ازاره سازی رسیده و در مجموع تا شروع دیوار ادامه می یابد. به علت یک پارچه بودن دیوار تا پی سازی ، مقاومت سازه آجری در مقابل تحرکات و زمین لرزه ، زیاد است.

توجه : برای پی سازی در برخی از بناهای سنتی و روستایی ، گاهی از آجر فراوانی که در دسترس می باشد ، یا آجرهای کهنه با شوره سیاهی ( که از دودزدگی کوره حاصل می شود ) و یا آجر با شوره سفیدک و یا حتی آجر دو قدی و سه قدی و اصطلاحاً پاره آجر در دسترس استفاده می شود.

ملات پی آجری :
این پی سازی می تواند از ملات ماسه و آهک یا ملات باتاراد ( ملاتی که از مخلوط ماسه و سیمان حدود 150 کیلوگرم و آهک حدود 100 کیلوگرم برای متر مکعب به دست می آید ) و یا ملات ماسه و سیمان استفاده می شود.

پیوند رج ها در پی آجری :
رعایت پیوند بدون بند برشی از ویژگی های فنی در این پی سازی است که باید به آن دقت شود. در صورتی که آجرهای کهنه که برای پی سازی به کار می رود ، از ساختمان های قدیمی بدست آمده باشد که احتمالاً آجر ایرانی و مربع می باشد ، در این روش آجر کاری پیوند یک دوم طول آجر خواهد بود. و اگر از آجر مربع مستطیل فشاری استفاده شود ، رعایت پیوند بلوکی در یک چهارم آجر می باشد باید اصول پیوند در پی سازی به دقت رعایت گردد.

توجه مهم : اثر نیرو از مؤلفه قائم و افقی تحت زاویه 45 درجه ، از دیوار و ستون آجری به سطح روی پی و از آنجا به سطح زیر پی منتقل می شود که دقیقاً باید به این اصل مهم دقت شده و پی آجری که به شکل پس نشین یا پله پله ساخته می شود دارای بعدی باشد که پخش بار ونیرو با سطح اتکایی قابل توجه از زیر سطح ستون به پی آجری و در نتیجه به زمین زیر پی منتقل شود.


بنّایی پی آجری :
گودبرداری با رعایت ارتفاع یخ زدگی تا عمق لازم صورت گرفته ، خاک از محل دور شده ، سطح زیر پی مرطوب ، و ملات پهن می شود ، سپس آجرها کاملاً آبخور شده ، با رعایت پیوند و غوطه چینی ( در ملات از سطح زیر و سطوح جانبی با قطعات دیگر آجر از ملات پوشیده و غوطه ور می باشد ) ، پس از پایان هر رج عمل دوغاب ریزی اصولی و اصطلاحاً آب بندی کردن رج ها انجام می شود. این گونه ساختن رج ها تا سطح زیر دیوار ادامه خواهد داشت.

توجه : در پی سازی آجری باید دقت شود که پیوستگی در پی سازی به شکل سرتاسر و همه جانبه باشد زیرا وجود بریدگی در پی سازی ، پایداری پی در مقابل زلزله کاهش می یابد.


[تصویر:  ?di=1413403577353]
پاسخ
 سپاس شده توسط مرضیه شریعتی ، فاطمه اسمعیلی سوره ، حمید رضا نظری
#3
بخش سوم:


پی سازی سنگی :
در مناطقی که سنگ فراوان است ( مانند مناطق کوهستانی یا مسیر رودخانه ها یا آبرفت ها که قطعات سنگ غلتان روی یکدیگر در مسیر انباشته می شود ) ، سنگ ها جمع آوری شده و در پی سازی سنگی برای ساختمان های سنتی ، مانند ساختمان های خشتی ، آجری ، چوبی بخصوص ساختمان های سنگی مصرف می شود. بطور کلی سنگ هایی که در پی سازی بکار می روند ، یا سنگ های مدور هستند که اصطلاحاً به سنگ های رودخانه ای معروفند ، و یا سنگ هایی که از انفجار کوه به دست آمده اند. در ضمن سنگ های لایه ای که در اثر نشست آب در درز سنگ های کوه و در نتیجه یخ زدن از کوه جدا شده اند ، نیز در این موارد کاربرد دارند.


قفل و بست در پی های سنگی :
چنانچه از سنگ های لایه ای استفاده می شود ، رگ سنگ باید در جهت خواب افقی سنگ به کار رود. در ضمن تیزی قطعات سنگ های شکسته باید با پتک شکسته شود تا نشست قطعات سنگ روی یک دیگر بدون « قوز سنگ » انجام شود.

ملات پی سنگی :
همانطور که در پی سازی آجری گفته شد ، ملات پی سنگی می تواند از ملات های آبی چون ملات ماسه آهک ، ملات باتارد و ملات ماسه سیمان باشد.


بنّایی پی سنگی :
1- گودبرداری پی سنگی بیشتر از نظر تجربی در ابعاد لازم و با توجه به ارتفاع یخ زدگی حفر شده ، سپس خاک گودبرداری از محل دور می شود.

2- سطح پی مرطوب شده ملات ، بیشتر از 4 سانتی متر پهن می شده و قطعات سنگ بزرگ برای رج های زیرین با رعایت قفل و بست و بدون بند برشی چیده می شود.

توجه : پوشش ملات در تمام قطعات سنگ نباید از 4 سانتی متر کمتر شود ، زیرا به علت وزن مخصوص زیاد سنگ ، خطر خرد شدن ملات کم قطر در زیر فشار و نیروی وارده از قطعات سنگ وجود خواهد داشت. ضمناً لابه لای قطعات سنگ باید با لاشه سنگ به شکل غوطه ای با ملات پر شود تا خطر سر خوردن قطعات سنگ روی یکدیگر وجود نداشته باشد. پس از پایان هر رج ، عمل پر کردن کامل رج ها توسط دوغاب ریزی انجام می شود. در ساختن رج های بعدی باید دقت شود که پوشش قطعات روی بندهای زیرین باشد. در رج های فوقانی و زیرین ، بریدگی به وجود نیاید ).

توجه 1 : در پی سازی سنگی باید در سرتاسر اضلاع ، پیوستگی پی وجود داشته باشد و محل و در بند های کوچک و بزرگ بخاطر صرفه جویی بریده نشود. به این ترتیب پیوستگی در پی سازی ساختمان در مقابل زلزله پایدار خواهد شد.
توجه 2 : به طوری که در پی سازی آجری گفته شد ، پی سنگی می تواند با کرسی چینی و ازاره سنگ تا شروع دیوار سازی همراه باشد.


[تصویر:  ?di=8134052545316]

پی سازی چوبی : پی سُکتی
پی سازی چوبی سُکتی از دیر باز در شمال کشور به علت فراوانی انواع چوب در مناطق جنگلی مرسوم بوده است. گرچه ساختن پی های چوبی کاهش پیدا کرده ، اما باز هم در گوشه و کنار ، از شیوه های پی سازی چوبی به نام پی سُکتی و از تیرهای قطور و مقاوم استفاده می شود که مراحل آن به این شرح است :

1- در این پی سازی ، محل نشست پی چوبی در زمین به ابعاد حدود 120×120 سانتی متر حفر شده ، خاک آن از محل دور می شود.

2- یک رج سنگ تخت در کف گودبرداری چیده می شود. اطراف تیر قطور و ته تیر برای پی سُکتی از عمق تا ارتفاع بالاتر از سطح زمین طبیعی با قیر و یا قطران آغشته می شود و روی سنگ تخت گذارده شده ، و اطراف آن بدون اینکه عایق تیر زخمی شود با سنگ های قطور چیده می شود ؛ به طوری که تیر کاملاً فیکس و ثابت باقی بماند.

توجه 1 : در مواردی ، برای عایق رطوبتی ، اطراف تیر در چندین میلی متر سوزانده می شود. این شیوه تا حدودی تیر را عایق رطوبت می سازد. در مواردی ، ارتفاع تیر که در گودی زمین نشست می کند ، برای پیشگیری از فرسوده شدن و پوسیدگی با دوغابه آهک آغشته می شود.

توجه 2 : برای عایق سازی رطوبتی ، قسمتی از تیر که از سطح زمین خارج می شود ، معمولاً به اندازه 25 تا 30 سانتی متر شن و ماسه با خاک رس مخلوط شده و به آن ، خاکه ذغال و شیره آهک نیز اضافه می کنند ؛ ملات مخلوط مرغوب و سفتی به دست می آید که در قسمتی از ناحیه داخل پی سُکتی و همچنین قسمت خارجی پی و اطراف تیر قرار گرفته و کوبیده می شود. این عمل ، عایق رطوبتی مرغوبی را به وجود آورده و خطر پوسیدگی تیر پی سُکتی را به مقدار فراوانی کاهش می دهد.


3- اجرای پی های سُکتی به فاصله حدود 2 تا 5/2 متر تکرار می شود ، به طوری که سر تیر ها در یک راستا و همتراز باشند. از تخته قطور بر سر تیرهای پی سُکت با میخ کردن یا اتصال میخ اسکوپ ، از پهلو بین تیر سُکت و تخته نعل ، نعل کشی انجام شده و زمینه استقرار تیرهای ستون اسکلت روی نعل آماده می شود.
به جز پی سُکتی ، پی سازی کُنده ای نیز وجود داشت که امروزه منسوخ شده است.

[تصویر:  ?di=213405254530]
پاسخ
 سپاس شده توسط فاطمه اسمعیلی سوره ، علی رنود ، حمید رضا نظری ، مرضیه شریعتی


پرش به انجمن:


کاربرانِ درحال بازدید از این موضوع: 1 مهمان